Infecties voorkomen

Een van de dingen die u kunt doen is het volgende: u kunt uw arts vragen de handen te reinigen voordat u een hand krijgt of voordat lichamelijk onderzoek plaatsvindt. Artsen zijn wandelende infectiehaarden. Waarom is dit belangrijk? Er is geen plekje van de menselijke huid waarop geen bacteriën zitten. Volgens tellingen bevinden zich op de handen vijfduizend tot vijf miljoen kolonievormende eenheden per vierkante centimeter. Het haar, de onderarmen en het kruis herbergen nog grotere concentraties. De handlijnen houden 10 tot 20% van de bacteriën vast, wat het moeilijk maakt om ze weg te krijgen, zelfs met een borstel, en sterilisatie is onmogelijk. Werkers in de gezondheidszorg moeten strikte richtlijnen naleven bij het reinigen van hun handen, voordat zij in contact treden met een patiënt. Toch wassen artsen en verpleegkundigen hun handen maar een derde tot de helft zo vaak als zou moeten.

Lastig

Een chirurg vertelt hoe moeilijk het is om je de hele dag te houden aan deze richtlijnen: “Dat het niet lukt om uitbraken van infecties in onze ziekenhuizen tegen te gaan is geen kwestie van onwetendheid, van niet weten wat ertegen te doen valt. Het is een kwestie van gebrek aan naleving: het falen van individuen om die kennis consequent toe te passen.

Maar naleving is moeilijk te bereiken. Waarom de zorgvuldigheid van de operatiekamer buiten de deuren daarvan nog altijd niet in acht wordt genomen is een raadsel. Juist de mensen die in de operatiekamer het voorzichtigst zijn, zijn vaak degenen die het minst voorzichtig zijn op zaal. Dat weet ik omdat ik me er van bewust ben dat ik een van diegenen ben. Over het algemeen probeer ik buiten de operatiekamer even gewetensvol mijn handen te wassen als daarbinnen. En daar slaag ik aardig in, houd ik mezelf voor. Maar dan bederf ik het weer. Dat overkomt me bijna iedere dag. Ik wandel bij een patiënt binnen, met mijn gedachten bij wat ik hem wil vertellen, of bij zijn familie, die misschien wel met bezorgde gezichten om zijn bed staat, en dan vergeet ik totaal om een scheut gel over mijn handen te wrijven, hoeveel waarschuwingsbordjes er ook aan de muur hangen. Soms denk ik er wel aan, maar dan steekt de patiënt zijn hand al uit om me te begroeten voor ik de zeep gevonden heb en dan vind ik het niet aardig om hem voorbij te lopen”. “ Voor het welslagen van de geneeskunde komt het stellen van een moeilijke diagnose er minder op aan dan ervoor te zorgen dat iedereen zijn handen wast.” 

Bron:
Atul Gawande. Beter. Een chirurg over presteren. De Arbeiderspers, Amsterdam Antwerpen, 2007.