De stress-thermostaat

Deze organen vormen samen de zogenaamde stress-as. Onder invloed van een of andere dreiging of druk gaan deze organen hormonen produceren, die uiteindelijk leiden tot een verhoogde hoeveelheid van het stresshormoon cortisol in het bloed. Dit cortisol zorgt, samen met andere vrijkomende stoffen, voor het alarmerende gevoel dat stress kenmerkt. Ook zorgt het verhoogde gehalte cortisol er voor dat de hypothalamus en de hypofyse worden geremd in hun activiteit, een ingebouwde rem dus. Dit zelfregulerende systeem zorgt er voor dat voortdurend een bij de omstandigheden passend evenwicht wordt bereikt. Althans, als alles goed gaat…

Als de stress-as ontregeld is, kan de ingebouwde rem minder goed gaan werken. Zo blijkt bij ernstig depressieve mensen de stress-as flink ontregeld te zijn. Zij hebben een overactieve hypothalamus (de paraventriculaire kern hiervan).

Hoe kom je aan zo’n verstoorde stress-as?

Aanleg oftewel de genen. De neiging tot stress kan natuurlijk aangeboren zijn. Maar uit dieronderzoek blijkt dat ook stressvolle gebeurtenissen tijdens het leven een permanent te hoge spiegel van het hypothalamushormoon kunnen veroorzaken. Als een apenmoeder en haar jong van elkaar worden gescheiden, worden de stress-assen van moeder en kind flink ontregelt. Na hereniging herstelt dit zich geleidelijk. Bij het jong, wier systeem nog volop in ontwikkeling is, duurt het herstel echter langer dan bij de moeder. Worden moeder en kind meerdere keren gescheiden, dan zijn de gevolgen ernstiger. Het jong heeft dan ook op volwassen leeftijd nog een verstoorde stress-as. Blijkbaar is de thermostaat van zijn stress-systeem te hoog of te laag afgesteld geraakt.

Social defeat

Social defeat laat zich het eenvoudigst uitleggen via een dierexperiment: een dier wordt steeds weer met een sterkere en dominantere soortgenoot in een kooi gezet. Het verliest keer op keer de strijd om de zeggenschap in de kooi. Na een paar van die nederlagen keert het normale evenwicht in de stress-as niet meer terug.

Iedereen maakt in zijn leven erge dingen mee en ondervindt stress. 85% van de mensen krijgt desondanks geen depressie of stress-klachten, 15% krijgt dit wel. Hoewel we hierover nog lang niet alles weten, moet hier sprake zijn van een samenspel tussen biologische, psychologische en sociale factoren.

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan kunt u onderstaande brochure bestellen via: www.biomaatschappij.nl